Αρ. 58 (2016)

Μέγεθος γραμματοσειράς:  Μικρά  Μεσαία  Μεγάλα

Citizen Science and Environmental Education in Italy. Possible Developments and the Role of Universities

Emilio Balzano, Caterina Miele, Marco Serpico

Περίληψη


Εκπαίδευση του Πολίτη και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Ιταλία.
Οι Δυνατότητες Εξέλιξης και ο Ρόλος των Πανεπιστημίων

 

Emilio Balzano, Caterina Miele, Marco Serpico

 

Περίληψη: Στην πρώτη φάση των δραστηριοτήτων του Epoque αναλύσαμε το επίπεδο της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στα ιταλικά πανεπιστήμια. Η ανάλυση αυτή πραγματοποιήθηκε ενσωματώνοντας δύο διερευνήσεις: μία έρευνα γραφείου (έρευνα δευτερογενών στοιχείων) των επίσημων δεδομένων για τα προγράμματα σπουδών των Ιταλικών Πανεπιστημίων και μία έρευνα πεδίου η οποία εμπλέκει, δια μέσου ερωτηματολογίων και συνεντεύξεων, επαγγελματίες της εκπαίδευσης. Η ανάλυση δείχνει ότι υπάρχει πρόοδος κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, στην εισαγωγή στοιχείων σχετικών με περιβαλλοντικά ζητήματα στη διδακτική των Φυσικών Επιστημών στα Πανεπιστήμια. Ωστόσο, ελάχιστες προσπάθειες έχουν γίνει προκειμένου να εισαχθεί η περιβαλλοντική επιστήμη ως ανεξάρτητο αντικείμενο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παρουσία ερευνητικών ομάδων σε μεμονωμένα Πανεπιστήμια έχει δημιουργήσει πρόσφορο πεδίο ανάπτυξης. Αναφερόμενοι στη διεθνή συζήτηση και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η εκπαίδευση για την αειφορία σε διάφορες χώρες, πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητο να αναθεωρηθεί ριζικά η σχέση μεταξύ επιστήμης και των πολιτών. Η εκπαίδευση των Φυσικών Επιστημών δε θα πρέπει να επικεντρώνεται στο να προάγει ταλέντα στον επιστημονικό και τεχνολογικό τομέα, με σκοπό να τονωθεί η οικονομική ανταγωνιστικότητα, που προκαλεί την εξάντληση των πόρων και την ανάπτυξη της αυξανόμενης ανισότητας. Αντίθετα, υπάρχει μια αυξανόμενη ανάγκη να εμπλακούν μαθητές, καθηγητές, επιστήμονες και πολίτες στη συζήτηση για την έννοια και τους στόχους της επιστήμης. Με βάση αυτές τις παραδοχές και εμβαθύνοντας στα αποτελέσματα της διερεύνησής μας με ερευνητές και ακτιβιστές, που συμμετέχουν εδώ και χρόνια στον τομέα της εκπαίδευσης για την αειφορία, σχεδιάσαμε ένα ακαδημαϊκό μάθημα, το οποίο προετοιμάζει μια νέα γενιά επαγγελματιών που ενδιαφέρονται για την προστασία του περιβάλλοντος, στο πλαίσιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το μάθημα, το οποίο έχει επικυρωθεί μέσω πιλοτικής δράσης, βασίζεται σε συμμετοχικές μεθόδους και έχει ως σκοπό να επισημάνει την πολυπλοκότητα των φαινομένων που επηρεάζουν την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφορία. Επόμενος στόχος είναι η υλοποίηση και επικύρωση του μαθήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το μάθημα επικεντρώνεται στην κατάρτιση μιας νέας γενιάς εκπαιδευτικών, οι οποίοι θα είναι σε θέση να αλληλεπιδράσουν με τους πολίτες μέσω μιας συμμετοχικής έρευνας, που θα εμπλέκει πολίτες, επιστήμονες και φορείς σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Ορισμένες πρωτοβουλίες που δίνουν έμφαση στις συμμετοχικές μορφές της δημοκρατίας βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, ενώ συγχρόνως οι πρωτοβουλίες για το περιβάλλον σε τοπικό επίπεδο δεν αναφέρονται επαρκώς στην ακαδημαϊκή βιβλιογραφία. Σε αυτή την εργασία, έχοντας ως έναυσμα την εμπειρία μας σε τοπικό επίπεδο, αναπτύσσουμε ένα σενάριο στο οποίο το ακαδημαϊκό προσωπικό, σε συνεργασία με περιβαλλοντικούς ακτιβιστές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, θα δημιουργήσει καινοτόμα προγράμματα σπουδών και θα συμβάλλει στην επίτευξη μιας πιο παραγωγικής σχέση με τους πολίτες.

 

Λέξεις Κλειδιά: περιβαλλοντική εκπαίδευση, βασικές ιδέες και διεπιστημονικές έννοιες στην εκπαίδευση των φυσικών επιστημών, συμμετοχικές μέθοδοι.




Διδασκαλία Φυσικών Επιστημών - Έρευνα & Πράξη ISSN:1792-3166