Publisher copyright policies

Όταν ένας ακαδημαϊκός συγγραφέας θέλει να διαθέσει τα ερευνητικά του άρθρα on-line, συνήθως βρίσκεται αντιμέτωπος με μία περίπλοκη κατάσταση όσο αφορά στα πνευματικά δικαιώματα. Και αυτό γιατί ορισμένοι εκδότες απαγορεύουν στους συγγραφείς να χρησιμοποιούν τα άρθρα τους με αυτόν τον τρόπο, άλλοι το επιτρέπουν, αλλά μόνο υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ενώ άλλοι είναι πολύ ευτυχής για τους δημιουργούς που θέλουν να δείξουν τη δουλειά τους με αυτόν τον τρόπο.

Αποτέλεσμα είναι οι συγγραφείς να βρεθούν σε σύγχυση: Η βάση δεδομένων Romeo βοηθά να αποσαφηνιστεί η κατάσταση και περιέχει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας εκδοτών για pre-prints και post-prints άρθρων περιοδικών.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του project ROMEO, 659 εκδότες έχουν υιοθετήσει πολιτικές Ανοικτής Πρόσβασης και χαρακτηρίζονται ως:

  • 266 «πράσινοι» εκδότες που επιτρέπουν την αρχειοθέτηση τόσο του preprint όσο και του post print των άρθρων που εκδίδονται σε αυτούς (AGU, AIP, ACM,  IOP, Elsevier, IEEE, CUP, AMS κ.α.)
  • 309 «μπλε» εκδότες που επιτρέπουν την αρχειοθέτηση της τελικής έκδοσης του άρθρου (ADA, ASM, MAIK Nauka/Interperiodica, Mary Ann Liebert κ.α.)
  • 84 «κίτρινοι» που επιτρέπουν την αρχειοθέτηση μόνο του preprint (Blackwell, Indiana University Press, Lippincott κ.α.)
  • 370 «λευκοί» που δεν επιτρέπουν την αρχειοθέτηση οποιασδήποτε μορφής του άρθρου (American Medical Association, Geological Society of America, κ.α.).

Συνολικά το 64% των εκδοτών επιτρέπει την αυτο-αρχειοθέτηση κάποιας μορφής του άρθρου. Αυτό σημαίνει ότι οι συγγραφείς διατηρούν τα πνευματικά τους δικαιώματα, ενώ παραχωρούν στον εκδοτικό οίκο μόνο το δικαίωμα δημοσίευσης του άρθρου τους.

Οφέλη δημοσίευσης σε Ιδρυματικά Αποθετήρια

Είναι φανερό λοιπόν ότι το κίνημα Ανοικτής Πρόσβασης εξαπλώνεται ραγδαία παρέχοντας στα Ιδρύματα και στους ερευνητές:

  • Προβολή των δραστηριοτήτων και αύξηση του κύρους τους
  • Υποστήριξη πρωτοβουλιών επιστημονικού προσωπικού για αυτο-αρχειοθέτηση
  • Ορατότητα και προσβασιμότητα στην επιστημονική παραγωγή χωρίς περιορισμούς. Έτσι αυξάνεται το πλήθος των αναφορών για κάθε άρθρο
  • Θεμελίωση έγκυρου συστήματος αξιολόγησης της επιστημονικής έρευνας.

Έρευνες που έχουν γίνει παγκοσμίως απέδειξαν ότι άρθρα που έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά και διατίθενται παράλληλα ελεύθερα στο Διαδίκτυο είτε μέσω Ακαδημαϊκών Αποθετηρίων είτε άλλων παρόχων (προσωπικές ιστοσελίδες, ιστοσελίδες ερευνητικών ινστιτούτων κ.λ.π.) συγκεντρώνουν μεγαλύτερο πλήθος αναφορών σε σύγκριση με άρθρα που απαιτούν κάποιας μορφής συνδρομή στο περιοδικό που έχουν εκδοθεί.


RoMEO Link