Οι άδειες Creative Commons

Οι άδειες Creative Commons, είναι σύγχρονες άδειες μη αποκλειστικής ιδιοκτησίας που επιτρέπουν στους δημιουργούς να οριοθετούν με ευέλικτο τρόπο τους όρους χρήσης των έργων τους. Χρησιμοποιώντας τις άδειες, ο δημιουργός δεν παραιτείται από όλα τα δικαιώματα του επί του έργου του. Οι άδειες Creative Commons αφορούν μόνο δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και του δίνουν τη δύναμη να ελέγχει πώς χρησιμοποιείται το έργο του από τρίτους.

Το μή κερδοσκοπικό ίδρυμα Creative Commons (CC), που δημιουργήθηκε στις ΗΠΑ το 2001 από τον Lawrence Lessig, ανέπτυξε νομικά και τεχνολογικά την ιδέα των αδειών χρήσης Creative Commons με σκοπό να παρακαμφθούν τα προβλήματα που γεννούσαν οι νόμοι για την πνευματική ιδιοκτησία στο μοίρασμα της πληροφορίας. Οι άδειες ενσωματώθηκαν πρόσφατα στο Ελληνικό νομικό σύστημα με πρωτοβουλία ομάδας εργασίας του e-business forum (τεκμηρίωση στα ελληνικά).

Οι όροι των αδειών Creative Commons (“Κοινών Δημιουργημάτων”)

ΑναφοράΑναφορά. Επιτρέπεται στους άλλους να αντιγράφουν, να διανέμουν, να αναπαράγουν και να παρουσιάζουν την εργασία σας – και παράγωγα έργα που βασίζονται σε αυτή – μόνο με την προϋπόθεση ότι γίνεται αναφορά σε σας με τον τρόπο που ορίζετε.

Μη-Εμπορική ΧρήσηΜη-Εμπορική Χρήση. Επιτρέπεται στους άλλους να αντιγράφουν, να διανέμουν, να αναπαράγουν και να παρουσιάζουν την εργασία σας — και παράγωγα προϊόντα που βασίζονται σε αυτή – αλλά μόνο για μη εμπορική χρήση.

Όχι Παράγωγο ΈργοΌχι Παράγωγο Έργο. Επιτρέπετε στους άλλους να αντιγράφουν, να διανέμουν, να αναπαράγουν και να παρουσιάζουν μόνο αυτούσια αντίγραφα της εργασίας σας και όχι παράγωγες εργασίες που βασίζονται σ’ αυτή.

Παρόμοια ΔιανομήΠαρόμοια Διανομή. Επιτρέπεται στους άλλους να διανέμουν παράγωγες εργασίες μόνο με τους όρους μιας άδειας ταυτόσημης με αυτή που διέπει την εργασία σας.

Οι βασικές εκδοχές των αδειών Creative Commons (“Κοινών Δημιουργημάτων”)

Οι δημιουργοί μπορούν να αδειοδοτήσουν την εργασία τους κάτω από τους όρους 6 βασικών αδειών που επιτρέπουν το μοίρασμα, επιλέγοντας εκείνη που τους ταιριάζει.

1. Αναφορά (by)

Η άδεια αυτή επιτρέπει στους άλλους να διανείμουν, να ανασυνθέσουν, να τροποποιήσουν και να δημιουργήσουν βασισμένοι στην εργασία σας, ακόμα και για εμπορική χρήση, με την προϋπόθεση ότι σας αναφέρουν (μνημονεύουν) σαν αρχικό δημιουργό. Η άδεια αυτή είναι η πιo εξυπηρετική απ’ όλες από τη σκοπιά του τι μπορούν οι άλλοι να κάνουν με τη δουλειά σας.

Δες την άδεια συνοπτικά | Δες το νομικό κείμενο της άδειας

2. Αναφορά-Παρόμοια Διανομή (by-sa)

Η άδεια αυτή επιτρέπει στους άλλους να ανασυνθέσουν, να τροποποιήσουν ή να δημιουργήσουν βασισμένοι στην εργασία σας, ακόμα και για εμπορική χρήση, με την προϋπόθεση ότι σας αναφέρουν (μνημονεύουν) σαν αρχικό δημιουργό και αδειοδοτούν τις νέες τους δημιουργίες με παρόμοιους όρους. Η άδεια αυτή συχνά παραλληλίζεται με τις άδειες του λογισμικού ανοικτού κώδικα. Όλες οι νέες εργασίες που που βασίζονται στη δική σας, διέπονται από την ίδια άδεια, έτσι οποιαδήποτε παράγωγη εργασία θα επιτρέπει εξίσου την εμπορική χρήση.

Δες την άδεια συνοπτικά | Δες το νομικό κείμενο της άδειας

3. Αναφορά-Όχι Παράγωγο Έργο (by-nd)

Η άδεια αυτή επιτρέπει την αναδιανομή, εμπορική και μη εμπορική χρήση, υπό τον όρο ή εργασία παραμένει απαράλλακτη και ενιαία και γίνεται αναφορά στον δημιουργό.

Δες την άδεια συνοπτικά | Δες το νομικό κείμενο της άδειας

4. Αναφορά-Μη-Εμπορική Χρήση(by-nc)

Η άδεια αυτή επιτρέπει στους άλλους να ανασυνθέσουν, να τροποποιήσουν ή να δημιουργήσουν παράγωγα έργα βασισμένοι στην εργασία σας, για μη εμπορική χρήση, και παρόλο που οι νέες εργασίες πρέπει επίσης να σας αναφέρουν (μνημονεύουν) και να μην χρησιμοποιούνται για εμπορική χρήση, δεν είναι υποχρεωτικό να διαθέσουν την παράγωγη εργασία τους με τους ίδιους όρους.

Δες την άδεια συνοπτικά | Δες το νομικό κείμενο της άδειας

5. Αναφορά-Μη-Εμπορική Χρήση-Παρόμοια Διανομή (by-nc-sa)

Η άδεια αυτή επιτρέπει στους άλλους να ανασυνθέσουν, να τροποποιήσουν ή να δημιουργήσουν παράγωγα έργα βασισμένοι στην εργασία σας, για μη εμπορική χρήση, με την προϋπόθεση ότι σας αναφέρουν (μνημονεύουν) σαν αρχικό δημιουργό και αδειοδοτούν τις νέες τους δημιουργίες με πανομοιότυπους όρους. Οι άλλοι μπορούν να “κατεβάσουν”, να αναδιανείμουν την εργασία σας ακριβώς υπό τους όρους της άδειας by-nc-nd , αλλά μπορούν ακόμα να μεταφράσουν, πραγματοποιήσουν τροποποιήσεις, και να παράγουν νέες ιστορίες βασισμένοι στην εργασία σας. Όλες οι νέες εργασίες που βασίζονται στη δική σας θα υπόκεινται στην ίδια άδεια, έτσι κάθε παράγωγη εργασία δεν θα διατίθεται για εμπορική χρήση.

Δες την άδεια συνοπτικά | Δες το νομικό κείμενο της άδειας

6. Αναφορά-Μη-Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγο Έργο (by-nc-nd)

Η άδεια αυτή είναι η πιό περιοριστική από τις έξι βασικές άδειες που επιτρέπουν αναδιανομή. Η άδεια αυτή αποκαλείται και άδεια “ελεύθερης διαφήμισης” γιατί επιτρέπει στους άλλους να κατεβάζουν την εργασία σας και να την μοιράζονται με άλλους, με την προϋπόθεση ότι σας αναφέρουν (μνημονεύουν) και συνδέουν πίσω σε σας, αλλά δεν μπορούν να την τροποποιήσουν με κάποιο τρόπο ούτε να τη χρησιμοποιήσουν εμπορικά.

Δες την άδεια συνοπτικά | Δες το νομικό κείμενο της άδειας